ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΑΡΘΡΟΥ: ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΚΟΝΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης στο Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων του ΕΟΠΑΕ.

«Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΕΞΙΑΣ»

Σε μια εποχή όπου οι ρυθμοί ζωής ολοένα και γίνονται πιο πιεστικοί, η αναζήτηση διεξόδων και ισορροπίας είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ. Οι κοινωνικές πιέσεις συνυφασμένες με την μοναξιά, το άγχος της επιτυχίας και την έλλειψη σταθερών κοινωνικών δεσμών, οδηγούν πολλούς ανθρώπους στη διαμόρφωση σχέσεων ή συμπεριφορών εξάρτησης, συνήθειες οι οποίες συχνά βλάπτουν το άτομο και τον κοινωνικό του περίγυρο τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Σε αυτό το πλαίσιο, η ένταξη της συστηματικής άσκησης στις ζωές μας μπορεί να λειτουργήσει απελευθερωτικά μα και «θεραπευτικά» θα λέγαμε, ελαφρύνοντας το δύσκολο φορτίο της καθημερινότητας .

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, ο αθλητισμός δεν αποτελούσε μια απλή δραστηριότητα σωματικής άσκησης αλλά συγκροτούσε έναν κοινωνικό θεσμό ικανό να διαμορφώσει προσωπικότητες με αυτοέλεγχο, ψυχική και σωματική ευεξία με τάση για πρόοδο και αυτοβελτίωση.

Πως όμως μπορούμε στη σημερινή εποχή να προωθήσουμε τον αθλητισμό ως μια υγιεινή συνήθεια και γιατί είναι τόσο σημαντικός;

Η έλλειψη κοινωνικής επαφής, ειδικότερα στους νέους, είναι γεγονός που προβληματίζει μεγάλο ποσοστό συμπολιτών μας, σε μια κοινωνία που το κινητό αποτελεί προέκταση του χεριού μας και μέσο αποξένωσης από τον κοινωνικό περίγυρο – ίσως και η πιο ασυνείδητη εξάρτηση. Κατά συνέπεια, μέσα από τη συνεργασία εντός μιας ομάδας αλλά και τη δέσμευση σε κοινούς στόχους, καλλιεργείται η αίσθηση του «ανήκειν» κάτι που απουσιάζει από την καθημερινότητα μας.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ένας άνθρωπος δεν αναπτύσσει σχέσεις εξάρτησης μόνο λόγω της επιθυμίας του για φυγή αλλά κυρίως λόγω της απουσίας νοήματος στη ζωή του.

Ο αθλητισμός, επομένως, μπορεί να καλύψει αυτό το κενό δίνοντας στο άτομο την αίσθηση ότι συμμετέχει σε κάτι που είναι μεγαλύτερο από τον ίδιο, έναν συλλογικό σκοπό, ένα ιδεώδες ανώτερο από τον μικρόκοσμο του.

Πιο συγκεκριμένα, όταν η πραγμάτωση των στόχων μετατοπίζεται από την ατομική στη συλλογική σφαίρα η ομάδα μετατρέπεται σε κινητήριος δύναμη και ο σκοπός αποκτά συμβολική δύναμη «γκρεμίζοντας τα τείχη του μικρόκοσμου μας.

Σε ατομικό επίπεδο, η τακτική άσκηση διαμορφώνει συγκροτημένες προσωπικότητες με αυτοπειθαρχία, ένα χαρακτηριστικό που ενισχύει την αντίσταση στις κοινωνικές πιέσεις συνομηλίκων σε ριψοκίνδυνες ή παραβατικές συμπεριφορές.

Εξίσου σημαντική είναι η μείωση του άγχους μέσω της απελευθέρωσης ενδορφίνων αλλά και η ανάπτυξη της ψυχικής ανθεκτικότητας. Όντας κοινωνικό υποκείμενο ο άνθρωπος οφείλει να δώσει έμφαση στο να «χτίσει» ψυχική ανθεκτικότητα, δηλαδή την ικανότητα να ανακάμπτει από κάποιο δύσκολο περιστατικό που βίωσε, διατηρώντας την ψυχική του υγεία, διότι ο κίνδυνος να αποκτήσει συνήθειες που τον βλάπτουν αυξάνεται σε αυτές τις περιπτώσεις .

Καταληκτικά, ο αθλητισμός μας ενθαρρύνει να υιοθετήσουμε μια πιο υγιεινή στάση απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό, επιτρέποντας μας να διοχετεύσουμε την ένταση και το στρες της καθημερινότητας σε μια δραστηριότητα που απαιτεί προσπάθεια και κόπο. Αποβάλλοντας αυτή την ένταση σε κάτι δημιουργικό «καθαρίζει» το μυαλό μας, καλλιεργώντας μια αίσθηση σταθερότητας αλλά και προσωπικής εξέλιξης, γεγονός που μας τονώνει την αυτοπεποίθηση ωθώντας μας να πιέσουμε τους εαυτούς μας για να γίνουμε ακόμα καλύτεροι.

Εν κατακλείδι, ο αθλητισμός είτε σε επίπεδο πρόληψης συμπεριφορών που βλάπτουν την σωματική και την ψυχική μας ακεραιότητα είτε σε επίπεδο θεραπείας ανθρώπων που «δοκιμάζονται » από εξαρτητικές σχέσεις που ανέπτυξαν με ουσίες μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό ρόλο για το «ευ ζην », δηλαδή το να ζήσει μια ζωή με νόημα.

Η βασική προϋπόθεση για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι να ΑΓΑΠΑΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ, φροντίζοντας για την ψυχική αλλά και τη σωματική μας υγεία, έχοντας πάντα στο μυαλό μας τη διαχρονική φράση "νους υγιής εν σώματι υγιεί"