Η εφηβεία είναι μια από τις πιο δύσκολες περιόδους στην ζωή ενός ανθρώπου. Ο έφηβος στην προσπάθεια του να ενηλικιωθεί, συχνά απορρίπτει σχέσεις και συμπεριφορές οι οποίες υπήρξαν σημαντικές για το μεγάλωμα του. Έτσι σ' αντίθεση με την παιδική ηλικία στην οποία αναζητούσε την ασφάλεια αλλά και μια κοντινή
σχέση με τους γονείς και τους δασκάλους του, στην διάρκεια της εφηβείας, ο νέος άνθρωπος φαίνεται να επιδιώκει κυρίως την γνωριμία με το καινούργιο και μια σχέση ταύτισης αυτή την φορά, με τους ομηλίκους του. Μια σχέση ταύτισης που προσδοκά να τον βοηθήσει στο ξεκαθάρισμα της δικής του ατομικής ταυτότητας και της θέσης που κατέχει στον κόσμο. Παράλληλα οι έφηβοι στην εποχή μας κατακλύζονται από μια πληθώρα αρνητικών μηνυμάτων και προτύπων συμπεριφοράς σε σχέση με τους εφήβους παλαιότερων εποχών γεγονός που τους καθιστά περισσότερο ευάλωτους και επιρρεπείς σε προβλήματα όπως η χρήση ουσιών και η παραπτωματική συμπεριφορά. Οι μέχρι τώρα έρευνες τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες, έδειξαν ότι νεαρά άτομα απ' όλες τις κοινωνικό-πολιτισμικές ομάδες μπορεί να είναι ευάλωτα στην πειραματική χρήση ή την κατάχρηση νόμιμων κα παράνομων εξαρτησιογόνων ουσιών. Το φαινόμενο της χρήσης ουσιών είναι σίγουρα πολύπλοκο και πολυπαραγοντικό. Εξετάζοντας όμως τους ατομικούς αιτιολογικούς παράγοντες, φαίνεται ότι πολλοί νέοι που έχουν δυσκολίες επικοινωνίας και ουσιαστικής σχέσης με το περιβάλλον τους αδυνατούν να αντέξουν τις ματαιώσεις της καθημερινής ζωής, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αποφορτιστούν συναισθηματικά και να κατευθύνουν την ενέργεια τους προς δημιουργικούς στόχους. Οι νέοι που δυσκολεύονται είναι πιθανόν να καταφύγουν στην αναζήτηση «μαγικών λύσεων» και «τεχνητών παραδείσων», στην προσπάθεια να απαλλαγούν από την δύσκολη και ίσως άχαρη καθημερινότητα τους. Καταλαβαίνουμε επομένως πόσο σημαντικό είναι για τους εφήβους να μπορέσουν να εκφράσουν σ' ένα προστατευμένο χώρο όπως είναι το σχολείο, υπό την παρουσία του εκπαιδευτικού, τους προβληματισμούς και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου ότι πρωταρχικό ρόλο στην διαπαιδαγώγηση και κοινωνικοποίηση του παιδιού μετά από την οικογένεια, κατέχει το σχολείο, το οποίο σύμφωνα με την νομοθεσία οφείλει να καλύψει τα κενά της οικογένειας, να περιορίσει την κοινωνική ανισότητα και να βοηθήσει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του μαθητή. Λέγοντας ολόπλευρη ανάπτυξη του μαθητή, εννοούμε την φυσική, νοητική, πνευματική, συναισθηματική, κοινωνική και δημιουργική ενδυνάμωση του προς όφελος της προσωπικής, οικογενειακής, επαγγελματικής και κοινωνικής του ζωής. Το σχολείο οφείλει να στρέφει ένα μέρος των ενεργειών του προς όφελος της ανάπτυξης της προσωπικότητας των μαθητών βοηθώντας τους στην πορεία της αυτονόμησης και τη ενηλικίωσής τους..
Tο σχολικό περιβάλλον χρειάζεται να παρέχει στον έφηβο μαθητή, το ανθρώπινο και ασφαλές πλαίσιο μέσα στο οποίο ο μαθητής θα μπορέσει να εκφράσει και να μοιραστεί τις προσδοκίες τις ελπίδες τους στόχους για το μέλλον καθώς και τις δυσκολίες τους φόβους και τις ανησυχίες του στη σχέση με τον εαυτό του ή τους άλλους.
Η αναγνώριση από την μεριά του σχολείου της ανάγκης να μιλήσουν οι μαθητές για θέματα που αφορούν στους ίδιους και στις δυσκολίες που βιώνουν σε σχέση με τον εαυτό τους και στις σχέσεις τους με άλλα κοινωνικά πλαίσια όπως είναι η οικογένεια, το σχολείο, η παρέα κλπ, βοηθά τους εφήβους να αναλάβουν ένα σημαντικό κομμάτι της ευθύνης της υγείας και της ζωής τους και συμπληρώνει θετικά τον ρόλο του σχολείου ως παιδαγωγικού θεσμού.
Το Κέντρο Πρόληψης Εξαρτησιογόνων Ουσιών λαμβάνοντας υπόψη το παραπάνω πλαίσιο σε συνεργασία με τον Οργανισμό κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ), την Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Χανίων καθώς και την Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων διοργανώνουν στις αρχές κάθε σχολικής χρονιάς έως το 2013 εκπαιδευτικό πρόγραμμα, για την εφαρμογή των παιδαγωγικών υλικών «Συζητήσεις Εφήβων - Ψυχική Υγεία και Διαπροσωπικές Σχέσεις & Στηρίζομαι στα πόδια μου » που έχει εκπονήσει το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) και είναι εγκεκριμένα από το παιδαγωγικό Ινστιτούτο του ΥΠΕΠΘ.
Οι θεματικοί άξονες των υλικών είναι:
- Ταυτότητα, ετερότητα, αυτοεκτίμηση
- Αναγνωρίζοντας και εκφράζοντας συναισθήματα
- Η ανθρώπινη επικοινωνία (σιωπή, παρεξήγηση, σύγκρουση)
- Αυτονομία και εξάρτηση
- Η διαχείριση των δύσκολων συναισθημάτων
- Έρωτας και σεξουαλικότητα /Αμοιβαιότητα και ισοτιμία
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να εφαρμόσουν το παιδαγωγικό υλικό σε ομάδες μαθητών τους και περιλαμβάνει 20ωρο εκπαιδευτικό σεμινάριο με σκοπό τη γνωριμία και την εξοικείωση των συμμετεχόντων με τα εν λόγω υλικά και ατομικές συναντήσεις στήριξης για την υποστήριξη των καθηγητών σε τυχόν δυσκολίες που αντιμετωπίζουν από την εφαρμογή των υλικών.
Στόχος του προγράμματος είναι: η εκπαίδευση και η υποστήριξη των εκπαιδευτικών στην ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα στοχεύει στην ενθάρρυνση των μαθητών για την έκφραση θεμάτων που τους απασχολούν στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους και στον προβληματισμό τους σε υγιείς τρόπους διαχείρισης των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν.
Μεθοδολογία προγράμματος: Το πρόγραμμα είναι βιωματικό και προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευτικών καθ όλη τη διάρκειά του. Η βιωματική εκπαίδευση στηρίζεται στην διαπροσωπική σχέση, στην ασφάλεια, στην εμπιστοσύνη και την επικοινωνία που καλλιεργείται μεταξύ των μελών της ομάδας.