«ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ»
Πρωταρχικό ρόλο στη διαπαιδαγώγηση και κοινωνικοποίηση του παιδιού μετά από την οικογένεια κατέχει το σχολείο, το οποίο σύμφωνα με τη νομοθεσία οφείλει να καλύψει τα κενά της οικογένειας, να περιορίσει την κοινωνική ανισότητα και βοηθήσει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του μαθητή. Στο πλαίσιο του παραπάνω στόχου, οργανώθηκαν από το Υπουργείο Παιδείας δραστηριότητες εναλλακτικές του καθημερινού σχολικού προγράμματος. Ένα παράδειγμα είναι τα προγράμματα Αγωγής Υγείας, που στοχεύουν να βοηθήσουν τους μαθητές να αναλάβουν την ευθύνη της ζωής τους και της υγείας τους, αναπτύσσοντας δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να αντεπεξέρχονται καλύτερα στις δυσκολίες τις καθημερινής ζωής. Αγωγή Υγείας δεν είναι μια εκπαιδευτική διαδικασία μετάδοσης θεωρητικών γνώσεων, στοχεύει στη διαμόρφωση στάσεων και συμπεριφορών που προστατεύουν τον άνθρωπο από οτιδήποτε μπορεί να βλάψει την υγεία του και τη ζωή του. Στην Αγωγή Υγείας ανήκουν και τα προγράμματα πρόληψης της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών.
Προγράμματα Αγωγής Υγείας είναι και τα Παιδαγωγικά Υλικά που προτείνονται από τα στελέχη του Κέντρο Πρόληψης Χανίων σε συνεργασία με την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, τους σχολικούς συμβούλους και την υπεύθυνη σχολικών δραστηριοτήτων:
Στόχος αυτών των προγραμμάτων είναι η εκπαίδευση των παιδαγωγών στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των μαθητών στην τάξη, μέσα από την εφαρμογή των παραπάνω εκπαιδευτικών. Η εκπαίδευση είναι βιωματική και απαιτεί την ενεργή συμμετοχή των συμμετεχόντων, καθώς βιωματικό είναι και το πρόγραμμα που πρόκειται να υλοποιήσουν οι παιδαγωγοί στους μαθητές τους. Οι θεματικές ενότητες επεξεργάζονται μέσα από τεχνικές ενεργητικής μάθησης όπως παιδαγωγικά παιγνίδια, ελεύθερος συνειρμός, παιγνίδι ρόλων, εργασία σε υποομάδες, ανοιχτή συζήτηση κ.α.
Η βιωματική εκπαίδευση είναι η εκπαιδευτική διαδικασία που επικεντρώνεται στην υποκειμενική δυναμική του ατόμου και στην ελευθερία. Βασίζεται στη λειτουργία της ομάδας. Η λειτουργία της ομάδας αποτελεί μια εναλλακτική παιδαγωγική προσέγγιση που στηρίζεται στην διαπροσωπική σχέση και στην αλληλεπίδραση των συμμετεχόντων με σκοπό την εκπαίδευση και την ανάπτυξη του ατόμου και του συνόλου.
Ο χώρος του σχολείου προσφέρεται ιδιαίτερα για μια τέτοια προσέγγιση, όπου η θεωρητική σκέψη συναντά την καθημερινή εμπειρία και πράξη, μέσα από την παιδαγωγική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή. Δύνεται μεγάλη έμφαση στον αυθορμητισμό και στην δημιουργικότητα του μαθητή, στην υποκειμενικότητά του και στην συνάντησή του με τον «Αλλο» -με τις θεωρίες του, τις πρακτικές, τις απόψεις τις στάσεις και αντιλήψεις του- μέσα από αυτό που τον συνδέει και αυτό που τον διαφοροποιεί. Τα προς μάθηση δεδομένα συνδέονται με τη βιωμένη εμπειρία των μελών της ομάδας και δεν είναι ξένα προς τους συμμετέχοντες.
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού ως συντονιστή μιας ομάδας είναι πρώτα από όλα να δημιουργήσει ένα κλίμα ασφάλειας και εμπιστοσύνης μέσα στην τάξη. Χρειάζεται να ωθήσει τους μαθητές να αναλάβουν όσο το δυνατόν περισσότερες πρωτοβουλίες και ευθύνες. Συντονίζω μία ομάδα σημαίνει υποστηρίζω τους μαθητές να συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία, να ανταλλάξουν εμπειρίες, να συνεργαστούν, να επικοινωνήσουν, να μάθουν με την έννοια να αποκτήσουν τρόπους εξερεύνησης του κόσμου και αντιμετώπισης των δυσκολιών τους. Ο τρόπος με τον οποίο ο εκπαιδευτικός συντονίζει την τάξη του και η σχέση που αναπτύσσει με τους μαθητές είναι καθοριστικοί για την εξέλιξη ενός προγράμματος.
Η εκπαίδευση των παιδαγωγών περιλαμβάνει δύο φάσεις:
΄Α φάση: Σεμινάριο, συνολικής διάρκειας 16 ωρών με σκοπό την εξοικείωση των συμμετεχόντων με το εκάστοτε παιδαγωγικό υλικό και
΄Β φάση: Ομάδα στήριξης, συνολικής διάρκειας 10 ωρών με σκοπό την διευκόλυνση των συμμετεχόντων στην εφαρμογή του προγράμματος στις τάξεις.
Ενδεικτική θεματολογία που αναπτύσσεται στη διάρκεια του προγράμματος είναι: