Η πρόληψη για την ουσιοεξάρτηση αφορά όλο το περιβάλλον όπου το άτομο αναπτύσσεται, ζει και δημιουργεί (σπίτι, οικογένεια, χώροι εκπαίδευσης γειτονιά κοινότητα κ.λ.π.)
Αυτό που χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε και να προλάβομε είναι οι αιτίες που οδηγούν τον νέο στο να προσπαθεί να «προσπεράσει» τα προβλήματά του χρησιμοποιώντας ουσίες.
Τα αίτια της χρήσης μπορούν να οφείλονται σε ατομικούς , ψυχολογικούς , οικογενειακούς και κοινωνικούς παράγοντες από την αλληλεπίδραση των οποίων δημιουργείται η κατάχρηση και η εξάρτηση.
Υπάρχουν κοινωνικές , ψυχολογικές θεωρίες οι οποίες αναγνωρίζουν την σχέση στη συμπεριφορά ,στις αξίες και πεποιθήσεις του ατόμου καθώς αυτές επηρεάζουν την υγεία του.
Στην διάρκεια της εφηβείας ο νέος είναι ευάλωτος καθώς βιώνει μια μεταβατική φάση στην ζωή του όπου οδηγείτε προς την αυτονομία του.
Σύμφωνα με το National Institute on Drug Abuse (2003) οι μεταβατικές φάσεις από την μικρή παιδική ηλικία έως την ενήλικη ζωή θεωρούνται «περίοδοι υψηλού κινδύνου».
Ο πειραματισμός με τη χρήση - την κατάχρηση ουσιών καθώς και η ανάπτυξη εξαρτητικής συμπεριφοράς και άλλων επικίνδυνων συμπεριφορών αποτελούν μια προσπάθεια του εφήβου να καλύψει τα συναισθηματικά κενά .
Στη πραγματικότητα η χρήση ουσιών αποτελεί ένα σήμα κινδύνου, ένα κάλεσμα για βοήθεια, καθώς περνά στην εκδραμάτιση των ψυχολογικών συγκρούσεων που βιώνει.
Αν ανιχνευθεί έγκαιρα και αντιμετωπισθεί κατάλληλα, θα καταφέρει να ξεπεράσει και να εγκαταλείψει αυτές τις συμπεριφορές. Διαφορετικά μπορεί να αποτελέσουν τα πρώτα σημάδια μιας πιο σοβαρής και χρόνιας κατάστασης.
Πώς θα μπορέσουν οι έφηβοι να διαχειριστούν τις αγωνίες τους, να αναλάβουν την ευθύνη της υγείας τους και της ζωής τους και να μην χρησιμοποιούν τις ουσίες ως αυταπάτη για την αντιμετώπιση των δυσκολιών τους;
Τα προγράμματα πρόληψης επιδιώκουν την ενίσχυση της σωματικής και ψυχοκοινωνικής υγείας των παιδιών και εφήβων ευρύτερα, καθώς αποσκοπούν στην ενίσχυση των παραγόντων προστασίας και στην ανατροπή των παραγόντων κινδύνου .
Στο πλαίσιο αυτό το Κέντρο Πρόληψης Εξαρτησιογόνων Ουσιών Νομού Χανίων σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, την Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων και την Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων ανακοινώνει την έναρξη του προγράμματος ενημερώσεων μαθητών β΄ και γ΄ τάξης γυμνασίου γύρω από την πρόληψη των εξαρτήσεων. Πιο συγκεκριμένα το πρόγραμμα έχει σαν στόχο του:
- την γνωριμία των μαθητών με τα προγράμματα του Κέντρου Πρόληψης
- την ορθή και έγκυρη πληροφόρησή τους για τις εξαρτησιογόνες ουσίες
- και τέλος την απομυθοποίηση των αιτιών χρήσης και την ευαισθητοποίηση τους γύρω από εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης των καθημερινών τους προβλημάτων
Το πρόγραμμα επικεντρώνεται στην ευαισθητοποίηση των εφήβων ηλικίας 14 έως 15 ετών, επειδή δυστυχώς ερευνητικά έχει διαπιστωθεί ότι ο μέσος όρος ηλικίας έναρξης της χρήσης ουσιών κυμαίνεται σε αυτές τις ηλικίες. Οι σημερινοί νέοι κατακλύζονται από πλήθος συγκεχυμένων πληροφοριών για το θέμα αυτό, γεγονός που δυστυχώς μπορεί να τους επηρεάσει όσο αφορά την υιοθέτηση συμπεριφορών που βλάπτουν την σωματική και ψυχική τους υγεία. Για τον σκοπό αυτό θεωρείται απαραίτητη η ευαισθητοποίηση τους σε θέματα πρόληψης, μαζί και των εκπαιδευτικών και των γονέων. Για περισσότερες πληροφορίες όσο αφορά τις προϋποθέσεις συμμετοχής, το περιεχόμενο και το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος, μπορείτε να επικοινωνείτε καθημερινά στα τηλέφωνα του Κέντρου 2821028166 και 2821051214. Συντονίστριες των ενημερώσεων θα είναι: η κα Τερεζάκη Αλεξάνδρα, Κοινωνιολόγος και η κα Κουκάκη Θάλεια, Κοινωνική Λειτουργός.

Το σχολείο είναι ο χώρος που προσφέρεται για την δημιουργία κατάλληλων συνθηκών που θα διευκολύνουν την προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού.
Ειδικότερα είναι ο χώρος όπου αναπτύσσονται στάσεις και συμπεριφορές που θα πρέπει να επιτρέπουν στο παιδί να αναπτύξει την αυτονομία του και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις επιρροές που δέχεται, να κρίνει και να αποφασίζει υπεύθυνα για τη ζωή του.
Το υλικό του «Στηρίζομαι στα πόδια μου» για να εφαρμοστεί από εκπαιδευτικούς στα σχολεία χρειάζεται την ανάπτυξη της συνεργασίας και την στήριξη τόσο μέσα στο πλαίσιο του σχολείου όσο και άλλους κοινωνικούς ή επιστημονικούς φορείς.
Τα προγράμματα πρόληψης στοχεύουν στην ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων του νέου που θα τον βοηθούν να αντιστέκεται στην πίεση της προσφοράς π.χ. των ομηλίκων την βελτίωση της επικοινωνίας και στην δυνατότητα εξεύρεσης εναλλακτικών λύσεων στα καθημερινά προβλήματα και στην αύξηση της ατομικής ευθύνης.
Οι προσεγγίσεις για την πρόληψη της χρήσης ουσιών έχουν βασιστεί σε τρία βασικά μοντέλα:Γνωστικό, Συναισθηματικό, Ψυχοκοινωνικό.
Ας δούμε συνοπτικά αυτά τα μοντέλα στα οποία έχει στηριχθεί και το παραπάνω εκπαιδευτικό υλικό καθώς και τις πέντε προτεινόμενες θεματικές ενότητες , τις οποίες αναλύει μέσα από αρκετές βιωματικές ασκήσεις .
ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ
Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως η επαρκής γνώση για τις επιπτώσεις της χρήσης ουσιών μπορεί να διαμορφώσει μια αρνητική στάση απέναντι στις ουσίες και κατά συνέπεια να μειώσει την πιθανότητα χρήσης.
Μελέτες που έχουν γίνει αποδεικνύουν ότι η απλή γνώση δεν επιφέρει απαραίτητα την ανάλογη αλλαγή στις στάσεις. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι υπάρχει αλλαγή στη στάση δεν είναι απαραίτητο ότι αυτή θα επηρεάσει και τη συμπεριφορά . Το κύριο πρόβλημα είναι ότι οι στάσεις δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που διαμορφώνει μια συμπεριφορά.
Η απόφαση που μπορεί να πάρει κάποιος να καπνίσει να πιει ή να χρησιμοποιήσει άλλες ουσίες επηρεάζεται από πολλούς κοινωνικούς παράγοντες σε συνδυασμό με τις στάσεις και τις αξίες του ίδιου ατόμου γενικότερα.
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ
Το Συναισθηματικό Μοντέλο Επικεντρώνεται στο άτομο, και προτείνει την εκτίμηση των ατομικών αναγκών και αξιών του ατόμου και τη διερεύνηση του ρόλου που οι ουσίες μπορούν να παίζουν ως προς την κάλυψη αυτών των αναγκών.
ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ
Τρεις τεχνικές ακολουθούνται για την εφαρμογή του μοντέλου αυτού
-διαμόρφωση συμπεριφορών που προάγουν την υγεία,
-εκμάθηση δεξιοτήτων για την αντίσταση στις κοινωνικές επιρροές που προωθούν την κατάχρηση ουσιών
- ενίσχυση των διαπροσωπικών δεξιοτήτων ( επικοινωνία, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων)

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ
- Στόχος της ενότητας είναι να βοηθήσει τους μαθητές να αποκτήσουν αυτοεκτίμηση, η οποία είναι η βάση για την προσωπική ανάπτυξη των μαθητών. Δεδομένου ότι οι άνθρωποι με χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι πιθανότερο να κάνουν χρήση ναρκωτικών, η ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της χρήσης ναρκωτικών στην ζωή των νέων στο μέλλον.
ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΠΙΡΡΟΩΝ
- Στόχος της ενότητας είναι να βοηθήσει τους μαθητές να αποκτήσουν επίγνωση των επιρροών, των πιέσεων και των αναγκών που επηρεάζουν τις αποφάσεις τους. Σημαντική προσοχή δίνεται στην επιρροή των συνομηλίκων . Ένας σημαντικός παράγοντας στην έναρξη της χρήσης ουσιών θεωρείται η αποδοχή της χρήσης επίσης η επίδραση της διαφήμισης .
- Οι έφηβοι ως καταναλωτές αποτελούν πληθυσμό στόχο για την διαφήμιση και είναι σημαντικό να το γνωρίζουν.
ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ
- Στόχος είναι να βοηθήσει τους νέους να αναπτύξουν ένα συναίσθημα ευθύνης απέναντι στην ίδια τους την ζωή, να βελτιώσουν την ικανότητα τους να επικοινωνούν με αμεσότητα και ειλικρίνεια
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ
- Στόχος αυτής της ενότητας είναι να βοηθήσει στην αναγνώριση και κατανόηση των συναισθημάτων. Η αδυναμία να εκφράζει κάποιος και να αντιμετωπίζει τα συναισθήματά του μπορεί να οδηγήσει σε άγχος το οποίο μπορεί να καταλήξει σε άγχος το οποίο μπορεί να καταλήξει σε διαταραχές ή ακατάλληλους μηχανισμούς προσαρμογής όπως π.χ. υπερβολική χρήση παυσίπονων, αλκοόλ ή άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών

ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
- Στόχος αυτής της ενότητας είναι να βοηθήσει τους νέους να αναπτύξουν την ικανότητα να λαμβάνουν αποφάσεις που ανταποκρίνονται στις επιθυμίες τους. Άνθρωποι που διαθέτουν τέτοιες ικανότητες ελέγχουν καλύτερα την ζωή τους μειώνονται συμπωματικές ή τυχαίες αποφάσεις.

Το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στηρίζεται σε ένα σύνθετο μοντέλο το οποίο περιλαμβάνει την ανάπτυξη της ικανότητας των μαθητών να συνειδητοποιήσουν και να αναγνωρίσουν τα συναισθήματα τους την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους καθώς και τους παράγοντες που τους επηρεάζουν έτσι ώστε να αναπτύξουν ανάλογες δεξιότητες και να επιτευχθεί καλύτερο αποτέλεσμα στα προγράμματα Πρόληψης.

Στο πλαίσιο αυτό το Κέντρο Πρόληψης Εξαρτησιογόνων Ουσιών Νομού Χανίων σε συνεργασία με τον Οργανισμό κατά των Ναρκωτικών ΟΚΑΝΑ, συνδιοργανώνει με τη Διεύθυνση Β/θμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων και την Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων, από 9 Νοεμβρίου έως 5 Δεκεμβρίου 2012 στο χώρο του Κέντρου Πρόληψης (Μιχελιδάκη 17, α΄ όροφος), πρόγραμμα εκπαίδευσης στο παιδαγωγικό υλικό «Στηρίζομαι στα πόδια μου», του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ). Στόχος του προγράμματος είναι η εκπαίδευση και η υποστήριξη των εκπαιδευτικών στην ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών τους. Οσοι εκπαιδευτικοί επιθυμούν να λάβουν μέρος χρειάζεται να δηλώσουν συμμετοχή στην Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων κ. Μαρματάκη Αρετή έως την Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2012 στο Fax 2821047137 καθώς και στην ηλεκτρονική διεύθυνση Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.. Θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής

Το σχολείο θεωρείται θεμελιώδης θεσμός της ελληνικής κοινωνίας και βασικός φορέας κοινωνικοποίησης των νέων. Το γεγονός ότι στην σχολική κοινότητα συγκεντρώνεται η μεγάλη πλειοψηφία των νέων αλλά και η καθημερινή και πολύωρη επαφή των εκπαιδευτικών με τους μαθητές και οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των συμμαθητών , συνιστούν ευνοϊκούς παράγοντες για την ουσιαστική επικοινωνία , την ενεργητική συμμετοχή και ενσωμάτωση μηνυμάτων πρόληψης .

Η παιδική και εφηβική ηλικία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική κατά την οποία συντελείται η διαμόρφωση προσωπικών επιλογών , των στάσεων , των προτύπων συμπεριφοράς των ιδανικών και των αξιών.

Σύμφωνα με τον Coopersmith (1976) η αυτοεκτίμηση μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συμπεριφορά που έδειξαν άνθρωποι στο παρελθόν απέναντι μας καθώς και από τις εμπειρίες που έχουμε.

Για ένα παιδί οι μεγάλοι και δυνατοί άνθρωποι είναι αυτοί που εξασφαλίζουν την εκπλήρωση των αναγκών του .
Οι εικόνες που δέχεται το παιδί από άτομα σημαντικούς ΄΄ άλλους ΄΄ το πληροφορούν για το αν έχει ή δεν έχει αξία. Τέτοια πρόσωπα είναι οι γονείς, τα μεγαλύτερα αδέλφια. Καθώς το παιδί μεγαλώνει διευρύνονται οι δραστηριότητες του και εκτός από την οικογένεια του και τους συνομηλίκους επίσης περιλαμβάνονται και οι δάσκαλοι του.
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος γιατί μέσα από τη γνώση που παρέχει στο μαθητή τον φέρνει αντιμέτωπο με μια κοινωνική πραγματικότητα και του παρέχει τις μαθησιακές δεξιότητες και τα εφόδια για να μπορεί να προσαρμοστεί σε αυτήν.
Είναι ένας συνδετικός κρίκος που μεσολαβεί και προωθεί την μετάβαση του μαθητή από τη σχέση εξάρτησης με το στενό οικογενειακό περιβάλλον σε μια σχέση όπου ο μαθητής καλείται να αναλάβει την ευθύνη να εργαστεί για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα που είναι η αποκρυστάλλωση της μάθησης.
Ο μαθητής δηλαδή χρειάζεται εκπαιδευτικούς που θα τον ενισχύσουν στην ανάπτυξη των νοητικών του ικανοτήτων, βλέποντας τον ως άνθρωπο με δυνατότητες που χρειάζεται να καλλιεργηθούν αλλά και αδυναμίες που χρειάζεται να ενισχυθούν για να γίνει αποδεκτός ο ίδιος και να αποδεχθεί να αναλάβει την ευθύνη να καρπωθεί τη γνώση.
Οι εκπαιδευτικοί αναπτύσσουν έντονη σχέση αλληλεπίδρασης με τους μαθητές τους , και η φύση της σχέσης αυτής επηρεάζει τόσο τη δυναμική της ομάδας τάξης όσο και την πρόοδο του κάθε μαθητή ξεχωριστά.
Η ποιότητα των σχέσεων αλλά και η αναγνώριση της ψυχικής και συναισθηματικής – σωματικής υγείας όπου όλοι θα έρχονται καθημερινά σε ένα σχολείο για να μάθουν , να εργαστούν, να δημιουργήσουν, να επικοινωνήσουν δίνει την υποδομή ώστε μαθητές και εργαζόμενοι να νοιώθουν ασφάλεια και ικανοποίηση.
Επιπλέον το επάγγελμα του εκπαιδευτικού χρειάζεται να εκτιμηθεί για την αξία του , για τις δεξιότητες του που είναι μοναδικές για κάθε εκπαιδευτικό και να αναγνωριστεί η προσφορά του δασκάλου στην κοινωνία.

Σύμφωνα με την θεωρία του Maslow ακόμη και αν ένα σχολείο θεωρεί ότι πρέπει να ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τις διανοητικές ανάγκες του μαθητή δεν είναι δυνατό να παραβλέπει τις βασικές συναισθηματικές ανάγκες των μαθητών ή του προσωπικού του.

Παρότι η αυτογνωσία για τον νέο διαμορφώνεται νωρίς από τις επιρροές που δέχεται από τους γονείς του η επιρροή των συνομηλίκων του έχει επίσης μεγάλη σημασία κατά την διάρκεια της εφηβικής ηλικίας.

Οι συνομήλικοι αντικαθιστούν σταδιακά την οικογένεια και γίνονται η κύρια πηγή ανατροφοδότησης για τον έφηβο.
Ένα άτομο με χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι λιγότερο πιθανό να βοηθήσει ή να ενδυναμώσει τους άλλους. Πολλές φορές μαθητές που καπνίζουν ή κάνουν χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι άτομα που καταφέρνουν λιγότερα από αυτά που μπορούν να πετύχουν στην πραγματικότητα. Αρκετές φορές ίσως δηλώνει μέσα από αυτή την συμπεριφορά τους την απομάκρυνση του μαθητή από το σχολείο που δεν του έχει προσφέρει την εμπειρία της επιτυχίας.

Η υιοθέτηση υγιών συμπεριφορών στη λήψη αποφάσεων , η αντίσταση στην πίεση των ανθρώπων του περίγυρου για αρνητικές επιλογές είναι σημαντικό να ισχύουν τόσο στον σχολικό χώρο όσο και στον χώρο της οικογένειας.
Η ανάπτυξη θετικού κλίματος στην εκπαιδευτική κοινότητα καθώς και με τους γονείς των μαθητών προάγει την οργάνωση δραστηριοτήτων πρόληψης.

Οι προληπτικές παρεμβάσεις ( όπως η συμμετοχή των μαθητών σε προγράμματα αγωγής υγείας), έχουν ως στόχο την ενίσχυση των ατομικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των νέων ανθρώπων , την ενδυνάμωση της αυτοεκτίμησης , της αποφασιστικότητας , και της αυτονομίας αλλά και την δημιουργική ανάπτυξη της προσωπικότητας τους για την βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων εντός και εκτός του σχολικού χώρου.

Το Κέντρο Πρόληψης Εξαρτησιογόνων Ουσιών σε συνεργασία με τον Οργανισμό κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ) και την Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, διοργανώνουν από 15 Νοεμβρίου έως 2 Δεκεμβρίου 2011 εκπαιδευτικό πρόγραμμα, για την εφαρμογή του παιδαγωγικού υλικού «Συζητήσεις Εφήβων - Ψυχική Υγεία και Διαπροσωπικές Σχέσεις» που έχει εκπονήσει το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) για το ΥΠΕΠΘ.
Το Πρόγραμμα απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης οι οποίοι διδάσκουν στην Γ΄ Γυμνασίου και στο Λύκειο και επιθυμούν να εκπαιδευτούν και να υλοποιήσουν πρόγραμμα αγωγής υγείας σε ομάδες μαθητών τους. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 18ωρο εκπαιδευτικό σεμινάριο που σαν σκοπό έχει την γνωριμία και την εκπαίδευση των συμμετεχόντων στο παιδαγωγικό υλικό και ατομικές συναντήσεις στήριξης που σαν σκοπό τους έχουν την υποστήριξη των καθηγητών, σε τυχόν δυσκολίες που αντιμετωπίζουν από την εφαρμογή του στο σχολείο.

Στόχος του προγράμματος είναι: η εκπαίδευση και η υποστήριξη των εκπαιδευτικών στην ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα στοχεύει στην ενθάρρυνση των μαθητών για την έκφραση θεμάτων που τους απασχολούν στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους και στον προβληματισμό τους σε υγιείς τρόπους διαχείρισης των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν.
Μεθοδολογία προγράμματος: Το πρόγραμμα είναι βιωματικό και προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευτικών καθ' όλη τη διάρκειά του. Η βιωματική εκπαίδευση στηρίζεται στην διαπροσωπική σχέση, στην ασφάλεια, στην εμπιστοσύνη και την επικοινωνία που καλλιεργείται μεταξύ των μελών της ομάδας.

Συντονιστές σεμιναρίου:
Μαρματάκη Αρετή, Κοινωνιολόγος, Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Δ΄θμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων
Κουκάκη Θάλεια, Κοινωνική Λειτουργός, Στέλεχος Κέντρου Πρόληψης
Νυσταζάκη Ιωάννα, Κοινωνική Λειτουργός, Στέλεχος Κέντρου Πρόληψης

Όσοι εκπαιδευτικοί επιθυμούν να λάβουν μέρος πρέπει να δηλώσουν συμμετοχή στην Υπεύθυνη Σχολικών Προγραμμάτων κ. Μαρματάκη Αρετή έως την Παρασκευή 11 Νοεμβρίου 2011 στα τηλέφωνα 28210 47160 καθώς και Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Βιβλιογραφία

- Η υγεία των Εφήβων 2003, ΕΠΙΨΥ
- Συζητήσεις Εφήβων 2000 .ΕΠΙΨΥ

Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test .

Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test  Immko test .