Ψυχοδραστικές Ουσίες
Αναζήτηση
Τελευταία νέα
- Ομάδα Προσωπικής Ανάπτυξης Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
- «Έναρξη δύο ομάδων γονέων με παιδιά δημοτικού σχολείου, μία πρωινή και μία απογευματινή στον χώρο του Κέντρου Πρόληψης Περιφερειακής Ενότητας Χανίων»
- Γονείς… και τώρα; Ελένη Κουράκη (επ. 10)
- Πρόγραμμα για Εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης: «Ο Οδυσσέας πάει Ολοήμερο»
- Απογευματινή Ομάδα Γονέων Εφήβων
- ΟΜΑΔΑ ΓΟΝΕΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ
- Ομάδα Γονέων Εφήβων
Social Media
ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΑΡΘΡΟΥ: ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΚΟΝΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης στο Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων του ΕΟΠΑΕ.
«Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΕΞΙΑΣ»
Σε μια εποχή όπου οι ρυθμοί ζωής ολοένα και γίνονται πιο πιεστικοί, η αναζήτηση διεξόδων και ισορροπίας είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ. Οι κοινωνικές πιέσεις συνυφασμένες με την μοναξιά, το άγχος της επιτυχίας και την έλλειψη σταθερών κοινωνικών δεσμών, οδηγούν πολλούς ανθρώπους στη διαμόρφωση σχέσεων ή συμπεριφορών εξάρτησης, συνήθειες οι οποίες συχνά βλάπτουν το άτομο και τον κοινωνικό του περίγυρο τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Σε αυτό το πλαίσιο, η ένταξη της συστηματικής άσκησης στις ζωές μας μπορεί να λειτουργήσει απελευθερωτικά μα και «θεραπευτικά» θα λέγαμε, ελαφρύνοντας το δύσκολο φορτίο της καθημερινότητας .
Ομάδα για Γονείς Μαθητών όλων των τάξεων του Δημοτικού Σχολείου
Tο Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ θέλοντας να ευαισθητοποιήσει τους γονείς με παιδιά στο δημοτικό σχολείο σε θέματα υγιούς ανάπτυξης της προσωπικότητας τους, πρόκειται να υλοποιήσει τη χρονική περίοδο Φεβρουάριος –Μάρτιος 2023 ομάδα για γονείς μαθητών όλων των τάξεων του δημοτικού. Η ομάδα γονέων η οποία θα έχει διάρκεια 8 συναντήσεων, με ημερομηνία έναρξης την Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2023 και ημερομηνία λήξης την Τετάρτη 15 Μαρτίου 2023, θα πραγματοποιείται εβδομαδιαίως κάθε Τετάρτη 10.00 -11.30 το πρωί στο χώρο του Κέντρου Πρόληψης ( Μιχελιδάκη 17, 1ος όροφος).
Γράφει : Τερεζάκη Αλεξάνδρα, κοινωνιολόγος στο Κέντρο Πρόληψης Περιφερειακής Ενότητας Χανίων σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ.
ΤΙΤΛΟΣ ΑΡΘΡΟΥ : ΄΄ H σημασία της σχέσης και της επικοινωνίας γονέων – παιδιών ενόψει πανελλαδικών εξετάσεων ΄΄ στο πλαίσιο του προγράμματος ατομικής συμβουλευτικής για γονείς και μαθητές γ΄ τάξης λυκείου στο χώρο του Κέντρου Πρόληψης Περιφερειακής Ενότητας Χανίων.
Γνωρίζουμε βάση μελετών που έχουν υλοποιηθεί ότι οι έφηβοι ενόψει των πανελλαδικών εξετάσεων είναι διπλάσια αγχωμένοι από τους ενήλικες. Άρα όπου εντοπίζουμε αγχώδη γονέα, πρέπει να ξέρουμε ότι το παιδί του βιώνει πολύ πιθανόν διπλάσια ποσοστά άγχους. Ακόμη και σε περιπτώσεις που τα παιδιά δεν το εξωτερικεύουν ούτε το εκδηλώνουν, το άγχος λειτουργεί ως σιωπηλός εχθρός.
«Ανοιχτές συζητήσεις με εκπαιδευτικούς Π.Ε.»
Το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ πρόκειται να πραγματοποιήσει πρόγραμμα με τίτλο: «Ανοιχτές συζητήσεις με τους εκπαιδευτικούς». Σκοπός του προγράμματος είναι η ανταλλαγή, το μοίρασμα εμπειριών και η κατανόηση και εμβάθυνση θεμάτων που απασχολούν τους συμμετέχοντες όσον αφορά στην καθημερινή ζωή του σχολείο. Τα θέματα και οι συζητήσεις θα πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες των συμμετεχόντων και δεν θα υπάρχει συγκεκριμένη θεματολογία. Οι συναντήσεις θα πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη 18:30 – 20:30 στο χώρο του Κέντρου Πρόληψης Χανίων, με ελεύθερη συμμετοχή των ενδιαφερομένων και χωρίς υποχρεωτικές παρουσίες.
Πρόγραμμα Ενημερώσεων σε Συλλόγους Εκπαιδευτικών
Το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων σε συνεργασία με τον Οργανισμό κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ) σας γνωστοποιεί την δυνατότητα συμμετοχής του σχολείου σας στο πρόγραμμα ενημέρωσης- ευαισθητοποίησης συλλόγων εκπαιδευτικών.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, και σε συνδιοργάνωση με τους Σχολικούς Συμβούλους Π.Α. 50ης Περιφέρειας (Χανίων) και 5ης Περιφέρειας Δημοτικής Εκπαίδευσης Χανίων πρόκειται να υλοποιήσει σεμινάριο επιμόρφωσης που απευθύνεται στους Εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας των εν λόγω περιφερειών μεθέμα:
Το θέμα των εξαρτήσεων είναι ένα θέμα πολυπαραγοντικό στην αιτιολογία του και σύνθετο στην αντιμετώπισή του γιατί συνδέεται τόσο με την ψυχική όσο και με την κοινωνική υγεία των ατόμων. Έτσι η πρόληψη και η προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας για να έχει τα μέγιστα δυνατά αποτελέσματα χρειάζεται συνδυασμένες παρεμβάσεις που δρουν παράλληλα σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο. Για τον λόγο αυτό ένα σημαντικό μέρος των προγραμμάτων του Κέντρου Πρόληψης αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινότητας και στην κινητοποίηση φορέων και θεσμών που επηρεάζουν το κοινωνικό γίγνεσθαι και έχουν άμεση ή έμμεση επαφή με παιδιά και νέους.
Τέτοιες παρεμβάσεις αφορούν σε ομιλίες, ανοιχτές εκδηλώσεις, σεμινάρια, ημερίδες, βραχείες εκπαιδεύσεις κ.λ.π.
Ο στόχος όλων αυτών των ανοιχτών παρεμβάσεων στην τοπική κοινωνία των Χανίων είναι:
- η γνωστοποίηση του έργου και των δράσεων του Κέντρου Πρόληψης στους πολίτες του νομού μας
- η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σε ποικίλα θέματα που άπτονται στην πρόληψη των εξαρτήσεων και στην προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας των ατόμων
- η ανάπτυξη δράσεων συνεργασίας με άλλους σχετικούς φορείς έτσι ώστε πραγματικά η πρόληψη σε μια τοπική κοινωνία να είναι υπόθεση όλων.
coming soon
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΞΕΚΙΝΑΕΙ
Η πρόληψη περιλαμβάνει κάθε προσπάθεια για μείωση ή καθυστέρηση της ζήτησης ουσιών. Είναι σημαντικό να λειτουργεί σε πολλά επίπεδα και να ξεκινά από μικρές ηλικίες, από τα πρώτα χρόνια της ζωής του ανθρώπου, γιατί τότε δημιουργούνται οι βάσεις για την ανάπτυξη μιας υγιούς προσωπικότητας. Μέθοδοι όπως η απλή ενημέρωση για τις συνέπειες της χρήσης, ο εκφοβισμός και η παρουσίαση της χρήσης με τα μελανότερα χρώματα ή η ρητή απαγόρευση, δεν έφεραν σημαντικά αποτελέσματα. Η πρόληψη έχει να κάνει με έναν καθημερινό τρόπο ζωής. Ξεπερνά τα όρια της παθητικής ενημέρωσης, στόχο έχει την ανάπτυξη και την καλλιέργεια μιας στάσης ζωής χωρίς εξαρτήσεις, η οποία σέβεται τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Πρόκειται για μια διαδικασία εκπαίδευσης κυρίως των νέων σε προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες για να μπορούν να ανταπεξέρχονται στις προκλήσεις και τις δυσκολίες της ζωής. Να μπορούν να διαχειρίζονται δύσκολες καθημερινές καταστάσεις, να αντιστέκονται στις πιέσεις, να αναγνωρίζουν τις ικανότητές τους και να επιλέγουν θετικές στάσεις ζωής. Η εκπαίδευση των νέων σε δεξιότητες ζωής, όπως το να φροντίζουν και να νοιάζονται για τον εαυτό τους, να επικοινωνούν ουσιαστικά με τους γύρω τους και να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις για τα προβλήματά τους, τους δίνει μεγαλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν την ζωή με αξιοπρέπεια, ειλικρίνεια, δύναμη και ρεαλισμό, μένοντας μακριά από τις εξαρτήσεις.
ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΗΣΕ Η ΠΡΟΛΗΨΗ - ΣΤΟΧΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ
Η πρόληψη των εξαρτήσεων πρόκειται για μια νέα προσέγγιση αντιμετώπισης του φαινομένου στη χώρα μας που ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Οι αρχικές προσπάθειες στόχευαν στη σωστή και έγκυρη ενημέρωση για τους κινδύνους της εξάρτησης και στον εκφοβισμό, με απώτερο σκοπό την αποτροπή των νέων από τα ναρκωτικά, το αλκοόλ και το κάπνισμα. Αποδείχθηκε όμως ότι με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο δεν μειώθηκε η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, αλλά αντίθετα το πρόβλημα αυξήθηκε γιατί η ενημέρωση λειτούργησε ουσιαστικά ως διαφήμιση στους νέους. Θεωρήθηκε επομένως αναγκαία η υιοθέτηση μιας άλλης στρατηγικής για την πρόληψη. Στις μέρες μας η πρόληψη συνίσταται σε μια διαδικασία προετοιμασίας των παιδιών και των νέων να διαχειρίζονται δύσκολες καταστάσεις ζωής. Πιο συγκεκριμένα τα προγράμματα πρόληψης βασίζονται σε προγράμματα συναισθηματικής νοημοσύνης, όπου τα παιδιά και οι νέοι εκπαιδεύονται στο να γνωρίζουν, να εκφράζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, να λαμβάνουν αποφάσεις, να αντιμετωπίζουν δυσκολίες, να είναι αποφασιστικοί και να διεκδικούν, να επικοινωνούν καλύτερα με τους γύρω τους και κυρίως να πιστεύουν στον εαυτό τους και στις δυνατότητές τους.
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΞΑΡΤΗΣΗ
Η εξάρτηση χαρακτηρίζεται από την έντονη προσήλωση ενός ατόμου γύρω από το αντικείμενο της εξάρτησής του. Ένας άνθρωπος που είναι εξαρτημένος από ουσίες κυριαρχείται από μία έντονη ανάγκη λήψης της συγκεκριμένης ουσίας. Οι εξαρτησιογόνες ουσίες, νόμιμες ή παράνομες προκαλούν επί το πλείστον σωματική και ψυχολογική εξάρτηση. Η σωματική εξάρτηση εμφανίζεται όταν το σώμα του ανθρώπου έχει προσαρμοστεί στην ουσία και αναπτύσσει συμπτώματα με την μορφή στερητικού συνδρόμου. Η ψυχολογική εξάρτηση εμφανίζεται όταν ο άνθρωπος έχει ανάγκη από τη χρήση της ουσίας για να μεταβάλλει το συναίσθημά του και να διώξει το άγχος του ή απλά για να μπορεί να ανταπεξέρχεται στις απαιτήσεις της καθημερινής του ζωής. Η ψυχολογική εξάρτηση σε σύγκριση με την σωματική εξάρτηση κατά την διάρκεια της θεραπείας ενός εξαρτημένου ατόμου, απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο για να αντιμετωπιστεί. Κι αυτό διότι ο εξαρτημένος χρειάζεται εκ νέου να μάθει από την αρχή να αντιμετωπίζει με υγιείς τρόπους τα δύσκολα συναισθήματα και τα προβλήματα της ζωής.
Καλώς ήρθατε στην ιστοσελίδα του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων σε συνεργασία με τον με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (Ε.Ο.Π.Α.Ε).
Η ιστοσελίδα αυτή δημιουργήθηκε με στόχο ο κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης:
- να ενημερωθεί για την ταυτότητα και τις δραστηριότητες του Κέντρου Πρόληψης Περιφερειακής Ενότητας Χανίων.
- να αντλήσει πληροφορίες για θέματα πρόληψης και εξάρτησης με σκοπό την έγκυρη και σωστή ενημέρωση
- και τέλος να μεταφέρει τις δικές του προτάσεις, προκειμένου οι όποιες δράσεις πρόληψης να ανταποκρίνονται περισσότερο στις τοπικές ανάγκες.
Σας ευχόμαστε καλή πλοήγηση.
Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων
και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων
σε συνεργασία με τον Ε.Ο.Π.Α.Ε.
Διεύθυνση: Μιχελιδάκη 17 (1ος όροφος), Χανιά
Τηλ.-fax: 28210 28166,2821051214
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Διεύθ/νση ιστοσελίδας:
Τι ονομάζονται εξαρτησιογόνες ουσίες και πώς διαχωρίζονται;
Εξαρτησιογόνες ουσίες ονομάζονται όλες οι φυσικές ή τεχνητές ουσίες οι οποίες επιδρούν στο κεντρικό νευρικό σύστημα του εγκεφάλου και μεταβάλλουν την συναισθηματική κατάσταση του ατόμου. Σε γενικές γραμμές οι εξαρτησιογόνες ουσίες χωρίζονται σε νόμιμες ( τσιγάρο, αλκοόλ κλπ) και παράνομες ( χασίς, ηρωίνη, κοκαΐνη κλπ). Οι παράνομες εξαρτησιογόνες ουσίες με την σειρά τους διακρίνονται κυρίως σε:
- ψευδαισθησιογόνες πχ LSD
- εισπνεόμενες(πτητικές) ουσίες πχ κόλλες, παράγωγα πετρελαίου, διαλύτες χρωμάτων κλπ
- διεγερτικές πχ κοκαΐνη, αμφεταμίνες κλπ
- κατασταλτικές πχ βαρβιτουρικά, βενζοδιαζεπίνες κλπ
- οπιοειδείς ουσίες πχ όπιο, μορφίνη κλπ
- προϊόντα ινδικής κάνναβης πχ μαριχουάνα, χασίς κλπ
Τι εννοούμε με τους όρους σωματική, ψυχολογική εξάρτηση, ανοχή;
Όταν λέμε ότι οι ουσίες προκαλούν σωματική εξάρτηση, εννοούμε ότι τα διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού δεν μπορούν να λειτουργήσουν κανονικά εάν το εξαρτημένο άτομο δεν κάνει χρήση της ουσίας στην οποία είναι εθισμένο. Σε περίπτωση μη λήψης της ουσίας, προκαλείται στον εξαρτημένο το λεγόμενο στερητικό σύνδρομο όπως ταχυκαρδία, εφίδρωση, πονοκέφαλος, τρεμούλιασμα, πυρετός, κλπ.
Όταν λέμε ότι οι ουσίες προκαλούν ψυχολογική εξάρτηση, εννοούμε ότι ο εξαρτημένος χαρακτηρίζεται από μία έντονη διάθεση για λήψη της ουσίας προκειμένου να αντιμετωπίσει τα όποια προβλήματά του. Αυτή η μορφή εξάρτησης είναι και η πιο επικίνδυνη αφού σπρώχνει τον χρήστη στην συνεχή αναζήτηση της ουσίας.
Τέλος η ανοχή που προκαλούν όλες οι ουσίες έχει να κάνει με την ανάγκη για συνεχώς μεγαλύτερη δόση προκειμένου το άτομο να νιώσει τις όποιες επιδράσεις.
Είναι το χασίς επικίνδυνο;
Το χασίς είναι μία επικίνδυνη εξαρτησιογόνος ουσία η οποία προκαλεί σωματική και κυρίως ψυχολογική εξάρτηση. Επιπρόσθετα το χασίς προκαλεί το λεγόμενο ΄΄ σύνδρομο έλλειψης κινήτρων ΄΄ κατά το οποίο ο νέος αδυνατεί να θέσει στόχους στην καθημερινή του ζωή, επηρεάζει την άμεση μνήμη, μειώνει τα αντανακλαστικά και σε μακρόχρονη χρήση ο οργανισμός χάνει την φυσική του άμυνα σε λοιμώξεις. Όσον αφορά το μονοξείδιο του άνθρακα και την πίσσα που περιέχει σε σχέση με το τσιγάρο, το χασίς προκαλεί την φθορά που κάνουν κατά προσέγγιση τρία με πέντε τσιγάρα.
Είναι η περιστασιακή χρήση χασίς επικίνδυνη;
Η περιστασιακή χρήση χασίς σαφώς και είναι επικίνδυνη αφού το άτομο διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθει ατυχήματα, να φερθεί ανεύθυνα αλλά κυρίως να εξαρτηθεί, αν κάθε φορά που θέλει να αισθανθεί καλά, κάνει χρήση. Ο νέος πάνω από όλα χρειάζεται να αναρωτηθεί για ποιους λόγους έχει ανάγκη ακόμη και την περιστασιακή χρήση. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το χασίς όπως και κάθε εξαρτησιογόνος ουσία είτε νόμιμη όπως τσιγάρο, αλκοόλ είτε παράνομη όπως χασίς κλπ δεν μας βοηθάει να λύσουμε τα όποια προβλήματα ούτε μας αλλάζει ως προσωπικότητες. Το μόνο που θα αλλάξει είναι ότι στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα θα προστεθεί ακόμη άλλο ένα, πολύ σοβαρό, αυτό της εξάρτησης.
Είναι η απεξάρτηση από τις εξαρτησιογόνες ουσίες εύκολη;
Η απεξάρτηση από τις εξαρτησιογόνες ουσίες δεν είναι εύκολη γιατί οι ουσίες πέρα της σωματικής εξάρτησης προκαλούν ψυχολογική εξάρτηση, η οποία για να ξεπερασθεί το άτομο χρειάζεται να αλλάξει την συμπεριφορά του σε πολλά θέματα που το αφορούν σε προσωπικό, σε οικογενειακό και γενικότερα σε κοινωνικό επίπεδο. Για τον λόγο αυτό η απεξάρτηση πρόκειται για μια μακροχρόνια διαδικασία η οποία σκοπεύει κατά κάποιο τρόπο στην "ξαναγέννηση" του ατόμου. Συχνά οι χρήστες προσπαθούν να διακόψουν τις ουσίες για διάφορους λόγους μόνοι τους. Αν και επιτυγχάνουν να ξεπεράσουν την σωματική εξάρτηση παρόλα αυτά επειδή η ψυχολογική εξάρτηση που επιφέρουν οι ουσίες είναι πολλή ισχυρή, για τον λόγο αυτό ξανακυλούν. Επομένως για να είναι η απεξάρτηση αποτελεσματική χρειάζεται η ένταξη του εξαρτημένου ατόμου στο κατάλληλο θεραπευτικό πλαίσιο, όπου με την βοήθεια των ειδικών και ποτέ μόνο, το άτομο θα βρει την σωστή υποστήριξη στο πρόβλημά του.
Είναι το αλκοόλ επικίνδυνο;
Το αλκοόλ είναι μία εξαρτησιογόνος ουσία που κυκλοφορεί ελεύθερα. Το γεγονός ότι είναι κοινωνικά αποδεκτή την κάνει να εμφανίζεται ως λιγότερο επικίνδυνη. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι:
- επιφέρει σωματική, ψυχολογική εξάρτηση και ανοχή
- συχνά αποτελεί προθάλαμο προς τις παράνομες εξαρτησιογόνες ουσίες. Αρκετοί άνθρωποι που εξαρτήθηκαν από τις παράνομες εξαρτησιογόνες ουσίες ξεκίνησαν πρώτα από τις νόμιμες ( αλκοόλ, τσιγάρο, κλπ )
- ευθύνεται για τα περισσότερα τροχαία δυστυχήματα στην Ελλάδα
- έχει διαπιστωθεί ερευνητικά ότι το πρόβλημα της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ στους εφήβους συσχετίζεται με την εξάρτηση στην ενήλικη ζωή και με άλλες συμπεριφορές κινδύνου όπως η παραβατικότητα και η επιθετική συμπεριφορά
Είναι αλήθεια ότι το αλκοόλ σε βοηθάει να διασκεδάσεις περισσότερο;
Όταν ο άνθρωπος κάνει μικρή κατανάλωση αλκοόλ συνήθως αισθάνεται πιο χαλαρός. Όσο αυξάνεται όμως η κατανάλωση τόσο αυξάνονται και οι κίνδυνοι που εγκυμονούν, αφού μειώνεται η κριτική ικανότητα του ατόμου, αλλοιώνονται το βάδισμα, η ομιλία και η όραση. Αλίμονο και βασιζόμαστε στην οποιαδήποτε ουσία προκειμένου να αισθανθούμε χαλαρά και όμορφα με τον εαυτό μας ή το περιβάλλον μας. Την ουσία και την απόλαυση της ζωής χρειάζεται να την αναζητήσουμε στα μικρά απλά καθημερινά πράγματα και στους ανθρώπους που γεμίζουν την ψυχή μας.
Κάνει καλό η μικρή κατανάλωση αλκοόλ στην λειτουργία της καρδιάς;
Έχει αναφερθεί από επιστήμονες ιατρούς ότι μικρή ποσότητα κόκκινου κρασιού προλαμβάνει κάποιες καρδιακές παθήσεις στους ενήλικους ανθρώπους. Σε καμία περίπτωση στους ανήλικους που ακόμη βρίσκονται σε ανάπτυξη. Παρόλα αυτά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η συχνή χρήση μπορεί να οδηγήσει στην εξάρτηση και στην ανοχή.
Αποτελούν τα εισπνεόμενα βενζίνη, κόλλες κλπ εξαρτησιογόνες ουσίες;
Οποιαδήποτε φυσική ή τεχνητή ουσία η οποία χρησιμοποιείται για να αλλάξει το συναίσθημα ή την διάθεση του ατόμου επηρεάζοντας το κεντρικό νευρικό σύστημα του εγκεφάλου, αποτελεί εξαρτησιογόνος ουσία. Ως εκ τούτου τα διάφορα εισπνεόμενα όπως βενζίνες, κόλλες κλπ αποτελούν εξαρτησιογόνες ουσίες. Υπάρχουν έφηβοι οι οποίοι παρακολουθούν θεραπευτικά προγράμματα για να απεξαρτηθούν από την εξάρτηση εισπνεόμενων.
Γιατί η εφηβεία θεωρείται η πιο επικίνδυνη ηλικία για την έναρξη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών;
Κατά την περίοδο της εφηβείας συμβαίνουν διάφορες σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές οι οποίες αλλάζουν σε ένα βαθμό την συμπεριφορά του εφήβου. Το γεγονός ότι ο έφηβος δεν είναι ούτε παιδί ούτε ενήλικας ακόμη που να έχει διαμορφώσει την ταυτότητά του, τον καθιστά ευάλωτο στις όποιες επιρροές από την παρέα των συνομηλίκων. Ο έφηβος μέσα από την έναρξη της χρήσης ουσιών προσπαθεί από την μία να ΄΄ αποδείξει΄΄ ότι μεγάλωσε και από την άλλη να καλύψει το συναισθηματικό κενό που αισθάνεται προκειμένου να αντέξει τις δυσκολίες και τις ματαιώσεις της καθημερινής ζωής. Για τον λόγο αυτό η οικογένεια χρειάζεται να είναι στο πλευρό του εφήβου προκειμένου ο ίδιος να βρίσκει στην σχέση του με τους γονείς του, την ικανοποίηση και την στήριξη που τόσο έχει ανάγκη.
Ποια είναι τα συμπτώματα που φανερώνουν ότι ένας έφηβος κάνει χρήση ουσιών;
Τα συμπτώματα που φανερώνουν ότι ένας έφηβος κάνει χρήση ουσιών δεν είναι ξεκάθαρα διότι αφενός η χρήση συνήθως κατά την περίοδο της εφηβείας δεν έχει προχωρήσει πολύ άρα δεν υπάρχουν εμφανή σημάδια κι αφετέρου αρκετά από τα συμπτώματα αυτά αποτελούν συμπεριφορές που εμφανίζονται κατά την διάρκεια της εφηβείας. Μερικά σημάδια που φανερώνουν όχι κατά ανάγκη ότι ο έφηβος κάνει χρήση αλλά σίγουρα ότι χρειάζεται την προσοχή και το ενδιαφέρον των γονιών του, γιατί αυτό είναι το πιο σημαντικό, οι γονείς να κινητοποιηθούν και να προσεγγίσουν το παιδί τους, είναι τα παρακάτω:
- μείωση ενδιαφερόντων
- πτώση βαθμών στο σχολείο ή ανεξήγητες απουσίες
- αλλαγή παρέας, τηλεφωνήματα από αγνώστους
- ανεξήγητη επιθετικότητα, νευρικότητα
- απώλεια αντικειμένων ή χρημάτων από την οικογένεια
- ανορεξία, μείωση βάρους κλπ
Να μιλήσω στο παιδί μου για τα ναρκωτικά;
Η κατάλληλη ηλικία για να συζητηθεί το θέμα αυτό με το παιδί είναι όταν το ίδιο το ζητήσει με τις ερωτήσεις του. Καλό είναι να αναρωτηθεί ο γονιός:
- έχει το παιδί εκφράσει την ανάγκη για αυτή την πληροφόρηση;
- μπορεί να αντιληφθεί αυτά που θέλουμε να συζητήσουμε μαζί του;
- νιώθει ελεύθερο για να εκφράσει τέτοιες ανησυχίες ή ερωτήσεις στους γονείς του;
- έχει η οικογένεια δημιουργήσει στην καθημερινότητά της κλίμα επικοινωνίας μεταξύ των μελών της;
Εάν το παιδί ή ο έφηβος ρωτήσει ή ζητήσει να μιλήσει με το γονιό του για το θέμα, αυτό σημαίνει ότι κάτι το έχει απασχολήσει ή προκαλέσει ώστε να επιθυμεί να το διερευνήσει περισσότερο. Καλό είναι πριν από οποιαδήποτε συζήτηση με το παιδί οι ίδιοι οι γονείς να έχουν ενημερωθεί για το θέμα αυτό. Παρ΄ όλα αυτά, οι γονείς δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζουν τα πάντα, αλλά να ξέρουν ότι το σημαντικό είναι το τι κάνουν οι ίδιοι και όχι το τι λένε. Το πόσο συνεπείς είναι οι πράξεις τους με τα λόγια τους. Η υποστήριξή σας μπορεί να βοηθήσει το παιδί να αντισταθεί, εάν βρεθεί υπό πίεση να δοκιμάσει ναρκωτικά.
Η εντύπωση που έχουν πολλοί γονείς ότι πρέπει να είναι τέλειοι μπορεί να είναι εμπόδιο στη σχέση τους με το παιδί τους. Είναι μάλλον απίθανο αυτή η στάση να οδηγήσει τα παιδιά να διαχειριστούν τις δικές τους ανασφάλειες και αδυναμίες. Οι γονείς μπορούν κατά περίπτωση να παραδέχονται ότι δεν τα γνωρίζουν όλα. Αυτή η στάση δημιουργεί δεσμούς, είναι ειλικρινής και κάνει τους γονείς πιο ευπρόσιτους.
Τι πρέπει να κάνουμε εάν αντιληφθούμε ότι το παιδί μας κάνει χρήση ουσιών;
Σε περίπτωση που οι γονείς αντιληφθούν ότι το παιδί κάνει χρήση ουσιών, χωρίς πανικό, με ψυχραιμία, χρειάζεται να επισκεφτούν ένα από τα εξειδικευμένα προγράμματα θεραπείας που λειτουργούν στην πόλη μας, προς ενημέρωση και αντιμετώπιση του προβλήματος. Σε καμία περίπτωση οι γονείς δεν πρέπει να θεωρήσουν το πρόβλημα πρόσκαιρο, περαστικό ή σαν μία συνηθισμένη συμπεριφορά της εφηβείας. Ακόμη κι αν το παιδί ισχυρισθεί ότι μπορεί να το ελέγξει ή να το διακόψει αφού είναι νωρίς ακόμη, οι γονείς δεν πρέπει να εφησυχασθούν, διότι οι λόγοι που έσπρωξαν το παιδί στο να ξεκινήσει την χρήση, συχνά είναι και αυτοί που το σπρώχνουν να συνεχίσει.
Εξαρτησιογόνες ουσίες ονομάζονται όλες οι φυσικές ή τεχνητές ουσίες οι οποίες επιδρούν στο κεντρικό νευρικό σύστημα του εγκεφάλου και μεταβάλλουν την συναισθηματική κατάσταση του ατόμου. Σε γενικές οι γραμμές οι εξαρτησιογόνες ουσίες χωρίζονται σε νόμιμες ( τσιγάρο, αλκοόλ κλπ) και παράνομες ( χασίς, ηρωίνη, κοκαΐνη κλπ). Οι παράνομες εξαρτησιογόνες ουσίες με την σειρά τους διακρίνονται κυρίως σε:
- ψευδαισθησιογόνες πχ LSD
- εισπνεόμενες –πτητικές ουσίες πχ κόλλες, παράγωγα πετρελαίου, διαλύτες χρωμάτων κλπ
- διεγερτικές πχ κοκαΐνη, αμφεταμίνες κλπ
- κατασταλτικές πχ βαρβιτουρικά, βενζοδιαζεπίνες κλπ
- οπιοειδείς ουσίες πχ όπιο, μορφίνη κλπ
- προϊόντα ινδικής κάνναβης πχ μαριχουάνα, χασίς κλπ
Όλες οι εξαρτησιογόνες ουσίες προκαλούν σωματική, ψυχολογική εξάρτηση αλλά και ανοχή.
H xρήση εξαρτησιογόνων ουσιών μεταξύ της νεολαίας έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις στις μέρες μας. Για τον σκοπό αυτό είναι πολύ σημαντικό να αναζητήσουμε τους λόγους για τους οποίους οι νέοι σήμερα επιλέγουν αυτού του είδους την αυτοκαταστροφική συμπεριφορά. Έρευνες δείχνουν ότι για την εμφάνιση της χρήσης, κατάχρησης και εξάρτησης από ουσίες, συμβάλλουν πολλοί και σύνθετοι παράγοντες που αλληλεπιδρούν και παίζουν σημαντικό ρόλο στη συναισθηματική ανάπτυξη των νέων, στη διαμόρφωση της προσωπικής τους ταυτότητας και εν τέλει στην υιοθέτηση της όποιας αρνητικής συμπεριφοράς. Οι παράγοντες αυτοί αν και συχνά οι λόγοι που οδηγούν ένα άτομο στην εξάρτηση είναι εξατομικευμένοι, διακρίνονται κυρίως σε κοινωνικούς (πχ οικογένεια, σχολείο, συνομήλικοι, ΜΜΕ κλπ) και ατομικούς παράγοντες. Πιο αναλυτικά:
Κοινωνικοί παράγοντες
Η οικογένεια αποτελεί την πρώτη κοινωνική ομάδα στην οποία συμμετέχει το άτομο και ασκεί καθοριστικές επιδράσεις στην διαμόρφωση της ψυχοσυναισθηματικής του ανάπτυξης. Μέσα στη γενικότερη εξασθένιση θεσμών και κατάρρευσης αξιών στη σύγχρονη κοινωνία, η οικογένεια σήμερα παύει να λειτουργεί για το παιδί ως αποκλειστική πηγή διαφόρων προτύπων συμπεριφοράς και μίμησης. Η αγωνία των γονέων να ανταπεξέλθουν στις διάφορες απαιτήσεις (εργασιακές, οικογενειακές κλπ) τους απομακρύνει από την σχέση με τα παιδιά τους, με αποτέλεσμα αυτά να βρίσκονται σε μια πολύ δύσκολη θέση που τους προκαλεί έντονο άγχος και ανασφάλεια. Η έλλειψη ανοικτής επικοινωνίας μεταξύ των μελών της οικογένειας, η έλλειψη ενδιαφέροντος για τις δραστηριότητες του παιδιού, η απουσία ορίων, η υπερβολική αυστηρότητα ή η υπερβολική παραχωρητικότητα σε συνδυασμό με την απουσία ενθάρρυνσης και ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης του παιδιού, συντελούν αρνητικά στην ομαλή ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη.
Όμως εκτός από την οικογένεια καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη της προσωπικότητας ενός ατόμου ιδιαίτερα στην περίοδο της εφηβείας, παίζει η παρέα των συνομηλίκων. Η συναναστροφή με συνομηλίκους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κοινωνικοποίηση του ατόμου. Οι νέοι δεν αποτελούν αδύναμους παθητικούς δέκτες των πιέσεων των συνομηλίκων τους αλλά συμμετέχουν ενεργά στη δημιουργία και τη διατήρηση μιας σχέσης. Η επιλογή φαίνεται να ασκεί καθοριστικό ρόλο σε μια φιλία και η εκπαίδευση ενός ατόμου σε αξίες, το οδηγεί σε σωστές επιλογές και αυξημένες αντιστάσεις σε κάθε τύπο παραβατικής συμπεριφοράς. Η πιθανότητα ενός νέου να κάνει χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών προκειμένου να μιμηθεί τους φίλους του ή από περιέργεια, φαίνεται να αποδυναμώνεται ουσιαστικά από ένα θετικό οικογενειακό περιβάλλον, αφού η γονική επίδραση είναι και πιο πρόωρη και διαρκέστερη σε σχέση με μια φιλία. Έτσι θετικά πρότυπα στην οικογένεια οδηγούν σε σωστές επιλογές φίλων που βοηθούν στην κοινωνική ανάπτυξη ενώ ταυτόχρονα απομακρύνουν από προβληματικές συμπεριφορές, όπως η χρήση ναρκωτικών.
Όμως αν και η οικογένεια θεωρείται ως ο πλέον καθοριστικός παράγοντας που θωρακίζει ένα άτομο σε σχέση με την πιθανότητα της εμπλοκής του στις ουσίες, θα ήταν λάθος να μη συμπεριληφθούν στα αίτια κοινωνικού χαρακτήρα, άλλοι γενικότεροι παράγοντες. Έτσι ο προσανατολισμός και η φιλοσοφία του εκπαιδευτικού συστήματος προς την κατεύθυνση της συσσώρευσης γνώσης και την πίεση για υψηλές επιδόσεις, οδηγεί σε διάσταση μεταξύ του περιεχομένου της γνώσης και της κοινωνικής πραγματικότητας, γεγονός που προκαλεί στα παιδιά αντιφάσεις, απογοητεύσεις και αμφισβήτηση για την κοινωνία και τα ιδανικά της. Επιπρόσθετα, όσο αφορά τους κοινωνικούς παράγοντες οι οποίοι επιβαρύνουν την ψυχική υγεία ενός νέου και δυσκολεύουν την κοινωνική του προσαρμογή ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή του σε διάφορες αντικοινωνικές δραστηριότητες, θα μπορούσαν να θεωρηθούν:
- οι επιδράσεις από τα ΜΜΕ και τον τρόπο ζωής αρκετών επωνύμων
- η εύκολη πρόσβαση στις ουσίες και η αδυναμία καταπολέμησης του φαινομένου από πλευράς κράτους
- η επιδίωξη της τελειότητας, της επιτυχίας ως μοναδικός αυτοσκοπός ζωής
- και τέλος, το απρόσωπο κλίμα επικοινωνίας που υπάρχει γύρω μας και ο ατομικισμός.
Ατομικοί παράγοντες
Οι σύγχρονες κοινωνικές συνθήκες οδηγούν συχνά τους νέους μιας κοινωνίας σε συναισθηματική αστάθεια ευνοώντας τον πειραματισμό με νέες καταστάσεις και νέες μορφές συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανομένου και της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών. Βέβαια έχει παρατηρηθει ότι όλοι οι νέοι δεν είναι το ίδιο ευάλωτοι όσο αφορά στην έναρξη της χρήσης. Έχει διαπιστωθεί ότι τα άτομα που ξεκινούν την χρήση ουσιών είναι άτομα κυρίως με χαμηλή αυτοεκτίμηση που δεν έχουν αναπτύξει τις διάφορες προσωπικές και κοινωνικές τους δεξιότητες, όπως επίσης άτομα που δεν έχουν μάθει να επιδιώκουν και να αγωνίζονται για διάφορους στόχους στην ζωή τους.
Η πρόληψη ξεκινάει πρώτα από τους ίδιους τους γονείς. Όταν οι γονείς ενδιαφέρονται για τον εαυτό τους, φροντίζουν τις ανάγκες τους, τις σχέσεις τους με τον σύντροφό τους και τα παιδιά τους, τότε συμβάλλουν ικανοποιητικά στην πρόληψη. Ο γονιός αποτελεί έμπνευση ζωής για το παιδί. Η ικανοποίηση που παίρνουν οι γονείς από την ζωή τους γενικότερα, είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας που βοηθάει στο να μεγαλώσουν παιδιά αυτόνομα, με υψηλή αυτοεκτίμηση και καλή ψυχική υγεία. Δεν είναι καθόλου εύκολο να είναι κάποιος γονιός. Είναι ένας ρόλος που απαιτεί δοτικότητα, υπομονή, ενσυναίσθηση, ενθάρρυνση και προπάντων συναίσθημα και θετική ενέργεια. Οι γονείς χρειάζεται να βοηθήσουν το παιδί να μάθει να αγαπάει, να σέβεται, να συνεργάζεται, να κρίνει, να χάνει, να επιλέγει, να ψάχνει, να επικοινωνεί. Παράλληλα χρειάζεται να παρέχουν στα παιδιά τους τις κατάλληλες ευκαιρίες και δεξιότητες προκειμένου να ενδυναμωθεί η προσωπικότητά τους και να ενηλικιωθούν σωστά.
Παρακάτω αναφέρονται ενδεικτικά κάποια χαρακτηριστικά στην οικογένεια τα οποία λειτουργούν προστατευτικά απέναντι σε διάφορες μορφές αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς των παιδιών. Αυτά είναι:
- Οι ρεαλιστικές προσδοκίες των γονιών για τα παιδιά τους, όχι παράλογες αλλά ούτε χαμηλές και η θετική στάση των γονέων απέναντι στις ικανότητες των παιδιών ενισχύει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθησή τους.
- Η ανάληψη μικρών ευθυνών και η οριοθέτηση δημιουργεί σταδιακά στα παιδιά την αίσθηση ότι μπορούν να σταθούν στα πόδια τους και να είναι χρήσιμα. Οι σταθεροί και συνεπείς κανόνες είναι σημαντικοί και δίνουν πλαίσιο στη ζωή. Για τα παιδιά οι κανόνες θέτουν ασφαλή όρια για να μάθουν να ζουν με τους άλλους. Στην πραγματικότητα τα ίδια τα παιδιά παρότι συχνά αντιδρούν, θέλουν τους κανόνες γιατί τους δίνουν την αίσθηση ασφάλειας κα ανακούφισης.
- Η επαφή των γονέων με το σχολείο, η συμμετοχή και το ενδιαφέρον τους για τη βελτίωσή του, η επικοινωνία με τους ανθρώπους ενός χώρου που έχει έναν πολύ σπουδαίο ρόλο όχι μόνο να μεταφέρει γνώσεις στα παιδιά αλλά να τα εκπαιδεύσει σε κοινωνικές και προσωπικές δεξιότητες, είναι επίσης σημαντικά για την εξέλιξη των παιδιών.
- η θετική, ζεστή σχέση μεταξύ γονέων και παιδιών προσφέρει προστασία και αίσθηση ασφάλειας ακόμα κι όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα μέσα στην οικογένεια. Τονίζει την ύπαρξη του ΄΄ εμείς΄΄.
- Η ανοικτή και άμεση επικοινωνία μεταξύ γονέων και παιδιών, επιτρέπει την επίλυση προβλημάτων, το μοίρασμα προσωπικών αγωνιών, την ψυχολογική στήριξη, την αντιμετώπιση του άγχους.
- Τέλος η αποχή των γονέων' από τη χρήση ουσιών, η διαχείριση δύσκολων καταστάσεων με λειτουργικό τρόπο, καθιστά τους ίδιους πολύ ισχυρά θετικά πρότυπα.
Η ανατροπή της ανοδικής πορείας του φαινομένου της εξάρτησης, αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην εποχή μας. Για τον σκοπό αυτό οι δράσεις πρόληψης χρειάζεται να αποσκοπούν στην ολοένα και μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση της κοινότητας σε θέματα αγωγής υγείας, με απώτερο στόχο την υιοθέτηση υγιών στάσεων και συμπεριφορών ζωής. Όμως επειδή η ευαισθητοποίηση του κόσμου γενικότερα σε θέματα που αφορούν στην επιλογή υγιών και όχι βλαβερών για την σωματική και την ψυχική υγεία πρακτικών, δεν είναι εύκολη υπόθεση, για τον λόγο αυτό απαιτείται συστηματική προσπάθεια και βοήθεια από αρμόδιους φορείς.
Πάνω σε αυτή τη βάση το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Χανίων σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (Ε.Ο.Π.Α.Ε) και την συμμετοχή ειδικών επιστημόνων από διάφορες υπηρεσίες του νομού μας, έχει σχεδιάσει σεμινάρια πρόληψης και προαγωγής της ψυχικής υγείας με κύριο σκοπό την παροχή αντικειμενικής και υπεύθυνης ενημέρωσης σε θέματα επικοινωνίας και εξάρτησης.
Στα σεμινάρια πρόληψης και προαγωγής υγείας τα οποία αφορούν δράσεις πρόληψης με ποικίλη θεματολογία, μπορούν να συμμετέχουν όλοι οι πολίτες ανεξαρτήτου ρόλου που ενδιαφέρονται να ευαισθητοποιηθούν γύρω από την υιοθέτηση θετικών στάσεων ζωής, προκειμένου να αυξήσουν τις γνώσεις τους σε θέματα που προάγουν γενικότερα την ψυχοκοινωνική υγεία.